Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) đã kiến nghị Quốc hội miễn tiền sử dụng đất bổ sung cho doanh nghiệp trong trường hợp không có lỗi. Đề xuất này nhằm tháo gỡ vướng mắc pháp lý đang ảnh hưởng đến hơn 100 dự án bất động sản có nguy cơ bị truy thu nghĩa vụ tài chính khổng lồ. Đây là vấn đề nóng trong bối cảnh thị trường đang gặp khó về vốn và pháp lý.
HoREA gửi kiến nghị khẩn lên Quốc hội
HoREA vừa có văn bản góp ý về dự thảo nghị quyết liên quan cơ chế tháo gỡ vướng mắc khi triển khai Luật Đất đai 2024.
Trọng tâm là đề xuất miễn nộp tiền sử dụng đất bổ sung đối với doanh nghiệp không có lỗi trong quá trình tính và phê duyệt nghĩa vụ tài chính.
Theo HoREA, điểm d khoản 2 Điều 257 hiện tạo ra rủi ro lớn. Quy định yêu cầu doanh nghiệp phải nộp thêm tiền khi thời điểm tính đất bị chậm. Tuy nhiên, thực tế, phần lớn quá trình chậm trễ đến từ thủ tục hành chính của cơ quan nhà nước.
Doanh nghiệp không thể can thiệp tiến độ tính tiền sử dụng đất bổ sung
Trong nhiều dự án:
Chậm xác định giá đất
Điều chỉnh quy hoạch kéo dài
Quy trình thẩm định nhiều tầng nấc
Doanh nghiệp không thể tác động vào các bước này. Vì vậy, HoREA kiến nghị bổ sung Điều 10a, xác định rõ:
- Doanh nghiệp không có lỗi nếu tại thời điểm ban hành quyết định không có văn bản kết luận vi phạm từ cơ quan có thẩm quyền.
Khi đó, doanh nghiệp được miễn nộp khoản đất bổ sung phát sinh.
Đề xuất cơ chế tài chính “thấu tình đạt lý” của đất bổ sung
HoREA cũng đề xuất thêm cơ chế:
Nếu doanh nghiệp đã nộp tiền bổ sung
Nhưng sau đó xác định không có lỗi
UBND tỉnh được phép khấu trừ khoản đã nộp sang nghĩa vụ tài chính khác
Cơ chế này vừa đảm bảo nguồn thu ngân sách, vừa giảm áp lực tài chính cho doanh nghiệp.
100 dự án tại TP.HCM đang bị “kẹt” nghĩa vụ đất bổ sung
Riêng TP.HCM có hơn 100 dự án đang chờ thông báo nghĩa vụ tài chính, trong đó:
Novaland: 13 dự án
Hưng Thịnh Land: 8 dự án
Dự án Empire City của liên doanh Tiến Phước – Trần Thái – Keppel Land – Gaw Capital…
Những dự án này có nguy cơ phải nộp thêm hàng nghìn tỉ đồng theo quy định mới.
Trường hợp Lotte Eco Smart City – điển hình của nguy cơ truy thu lớn
Dự án Eco Smart City tại Thủ Thiêm là ví dụ nổi bật.
Dù đã ký hợp đồng từ 2017, doanh nghiệp vẫn đối mặt:
Hơn 16.000 tỉ tiền sử dụng đất
Hơn 2.600 tỉ tiền đất bổ sung phát sinh
HoREA cho rằng đây là hình thức áp dụng “mang tính hồi tố”, tạo áp lực tài chính quá lớn.
UBND TP.HCM đang báo cáo và kiến nghị Chính phủ xem xét miễn đồng thời:
Tiền bổ sung
Tiền phạt chậm nộp
Nhằm bảo vệ niềm tin của nhà đầu tư.
Vấn đề không chỉ là của một dự án
HoREA nhấn mạnh:
Quy định đất bổ sung tại Điều 257 không chỉ ảnh hưởng riêng một doanh nghiệp.
Nhiều dự án trong nhiều năm qua rơi vào tình trạng:
Hồ sơ chậm được phê duyệt
Chờ xác định giá đất
Không nhận được phản hồi kịp thời
Doanh nghiệp đứng trước nguy cơ nộp các khoản chi phát sinh mà không xuất phát từ lỗi của họ.
Kết luận
Việc truy thu tiền sử dụng đất bổ sung đang tạo áp lực lớn cho thị trường, đặc biệt khi doanh nghiệp không phải là bên gây ra chậm trễ. Kiến nghị của HoREA nếu được thông qua sẽ tháo gỡ trực tiếp nghìn tỉ đồng, giúp dự án hoàn thiện pháp lý, tăng tiến độ triển khai và củng cố niềm tin của nhà đầu tư. Trong bối cảnh chính sách thay đổi liên tục, bài toán minh bạch, công bằng và phù hợp thực tiễn là yếu tố cần được đặt lên hàng đầu.
